Posted in ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 10

Շնչառություն։ ԱԵՖ-ի սինթեզը թթվածնի մասնակցությամբ

Շնչառությունը բջջում էներգիա ստանալու գործընթացն է, որի ընթացքում օրգանական նյութերը քայքայվում են և ազատված էներգիան օգտագործվում է բջջի կենսական գործառույթների համար։ Շնչառության հիմնական նպատակը ԱԵՖ մոլեկուլների առաջացումն է, որոնք բջիջը օգտագործում է որպես էներգիայի աղբյուր։

ԱԵՖ-ի սինթեզը թթվածնի մասնակցությամբ կոչվում է աերոբ շնչառություն։ Այս դեպքում գլյուկոզան ամբողջությամբ քայքայվում է՝ օգտագործելով թթվածին։ Արդյունքում արտադրվում է մեծ քանակությամբ ԱԵՖ, ինչպես նաև՝ ջուր և ածխաթթու գազ։ Աերոբ շնչառությունն ավելի արդյունավետ է, քանի որ ապահովում է էներգիայի շատ ավելի մեծ արտադրություն, քան անաերոբ գործընթացները։

Posted in ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 10

Նյութափոխանակությունը բջջում։ Ավտոտրոֆ և հետերոտրոֆ օրգանիզմներ

Բջջում նյութափոխանակությունը բոլոր այն քիմիական պրոցեսների ամբողջությունն է, որոնց միջոցով բջիջը ստանում է էներգիա, կառուցում է իր բաղադրիչները և ապահովում կյանքի համար անհրաժեշտ բոլոր գործընթացները։ Նյութափոխանակությունը ներառում է նյութերի կառուցում (անաբոլիզմ) և նյութերի քայքայում (կատաբոլիզմ)։

Ավտոտրոֆ օրգանիզմները կարող են ինքնուրույն սինթեզել օրգանական նյութեր՝ օգտագործելով անօրգանական նյութեր։ Դրանք էներգիան ստանում են արևի լույսից (ֆոտոսինթեզ) կամ քիմիական ռեակցիաներից (քեմոսինթեզ)։ Ավտոտրոֆների հիմնական օրինակներն են բույսերը, ջրիմուռները և որոշ բակտերիաներ։

Հետերոտրոֆ օրգանիզմները պատրաստի օրգանական նյութեր են ստանում սննդից, քանի որ չեն կարող դրանք ինքնուրույն կառուցել։ Նրանք իրենց էներգիան և նյութերը ստանում են այլ օրգանիզմներից կամ օրգանական մնացորդներից։ Հետերոտրոֆների օրինակներ են կենդանիները, սնկերն ու շատ բակտերիաներ։

Posted in ՀԱՍԱՐԱԿԱԳԻՏՈՒԹՅՈՒՆ 10

Թեման՝ «Պահանջարկ և առաջարկ»

Թեմա՝ «Պահանջարկ և առաջարկ»

  • Ի՞նչ է պահանջարկը և ինչպե՞ս է այն ձևավորվում

Պահանջարկը այն է, թե մարդիկ ինչքան ապրանք կամ ծառայություն ուզում են ու կարող են գնել որոշակի գնի դեպքում։
Պահանջարկը ձևավորվում է ըստ մարդկանց եկամտի, ապրանքի գնի, նրանց նախասիրությունների, փոխարինող ապրանքների առկայության և այլ պայմանների։

Continue reading “Թեման՝ «Պահանջարկ և առաջարկ»”
Posted in ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ 10

Ուղղագրություն

Լրացնել բաց թողնված տառերը և կետադրել.

Հույսդ կտրիր, Լյուդվիգ Բեթհովեն։ Գուցե քո սիրտն ամենաանբասիրն է, ամենակրակոտը: Բայց դա ո՞ւմ է հետաքրքրում մտածեց նա՝ սրդողած կախեց գլուխը, և նրա մատները մեքենայորեն վազեցին ստեղների վրայով: Երաժշտությունը շռնդալից էր, բայց խիստ ներդաշնակ։ Այն նման էր բարձունքից սրընթաց գահավիժող փրփրադեզ ջրվեժի, որը, թեև խախտում է շրջակայքի անդորրը, բայց և հաճելի զովություն է սփռում:

Continue reading “Ուղղագրություն”
Posted in ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 10

Հովհաննես Գրիգորյան

Կարդում ենք Հովհաննես Գրիգորյան (աշխատանքի ներկայացման վերջնաժամկետ՝ նոյեմբերի 25)

1. Ի՞նչ է սպիտակ բանաստեղծությունը։ Քեզ դո՞ւր է գալիս այն։
Սպիտակ բանաստեղծություն կոչում են այն, երբ տողերում չկան հանգավորումներ։ Ինձ այդքան էլ դուր չի գալիս առանց հանգերով բանաստեղծությունները, երբ կարդում եմ այն մի տեսակ անհետաքրքիր է թվում։

Continue reading “Հովհաննես Գրիգորյան”
Posted in ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 10

Հովհաննես Գրիգորյանի մասին

Հովհաննես Գրիգորյանը ծնվել է 1945 թվականին, Գյումրիում։ 1970 թվականին ավարտել է Երևանի պետական համալսարանը։ Գրել և տպագրել սկսել է դպրոցական տարիներից։ «Երգեր առանց երաժշտության» բանաստեղծությունների առաջին ժողովածուն հրատարակվել է 1975 թվականին։ Գրիգորյանի բանաստեղծությունները թարգմանվել են տարբեր լեզուներով։ Առանձին գրքերով թարգմանաբար լույս են տեսել Ռուսաստանում՝ «Չուղարկված նամակներ» (1985), Ֆրանսիայում՝ (2007), Իրանում՝ «Բոլորովին ուրիշ աշուն» (2009)։ Մահացել է փետրվարի 7, 2013-ին, Երևանում։