Նախակորիզավոր բջիջներում ֆոտոսինթեզը կատարվում է բջջապատով ներս ընկած թաղանթային կառուցվածքներում, որովհետև նրանք չունեն քլորոպլաստներ։ Ցիանոբակտերիաները ֆոտոսինթեզի ընթացքում արտադրում են թթվածին, իսկ մյուս ֆոտոսինթեզող բակտերիաները կարող են ֆոտոսինթեզ կատարել առանց թթվածին արտազատելու՝ օգտագործելով ջրի փոխարեն այլ նյութեր, օրինակ՝ ջրածնակիւծ (H₂S)։
Քեմոսինթեզը օրգանական նյութերի կառուցման գործընթաց է, որը տեղի է ունենում լույսի բացակայության պայմաններում։ Էներգիան ստացվում է ոչ թե արևի լույսից, այլ որոշ քիմիական նյութերի օքսիդացումից։ Քեմոսինթեզող բակտերիաները (օրինակ՝ նիտրիֆիկացնող, ծծմբի կամ երկաթի բակտերիաները) քիմիական ռեակցիաներից ստացած էներգիան օգտագործում են իրենց սնունդը ստեղծելու համար։