Posted in ԿԵՆՍԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 10

Մարդու հյուսվածքները: Օրգանիզմը որպես միասնական ամբողջություն

Posted on by natalitagesyan

Մարդու օրգանիզմը ունի բջջային կառուցվածք։ Բջիջը կենդանի օրգանիզմների կառուցվածքային և գործառույթային տարրական միավորն է։ Մարդու բջիջը կազմված է բջջաթաղանթից, ցիտոպլազմայից և կորիզից։ Բջիջները միավորվելով կազմում են հյուսվածքներ։

Հյուսվածքը բջիջների խումբ է, որոնք ունեն նույն ձևը, կառուցվածքը, ծագումը և կատարում են նույն ֆունկցիան։ Մարդու օրգանիզմում կան 4 տեսակի հյուսվածքներ՝ էպիթելային, շարակցական, մկանային և նյարդային։

  • Էպիթելային հյուսվածքը պատում է մարմնի մակերևույթը, օրգանների և անոթների պատերը։ Տարբերում են հարթ, գեղձային և թարթչավոր տեսակներ։
  • Շարակցական հյուսվածքը կազմում է կմախքը, արյունը, ավիշը և ճարպային շերտը։ Այն կատարում է հենարանային, սնուցողական, պաշտպանական և փոխադրող գործառույթներ։
  • Մկանային հյուսվածքը ապահովում է մարմնի և օրգանների շարժումները։ Այն լինում է հարթ և միջաձիգ զոլավոր (կմախքային և սրտամկանային)։
  • Նյարդային հյուսվածքը կազմված է նեյրոններից, որոնք ընդունում և փոխանցում են նյարդային գրգիռները։

Հյուսվածքները միավորվելով կազմում են օրգաններ, որոնք ունեն որոշակի կառուցվածք և կատարում են հատուկ ֆունկցիա։

Posted in ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 10

Չարենց «Հեռացումի խոսքեր»

Posted on by natalitagesyan

ՀԵՌԱՑՈՒՄԻ ԽՈՍՔԵՐ

Իմ աչքերի մեջ այնքա՜ն կրակներ եմ մարել ես
Եվ հոգուս մեջ, հուսահատ, այնքան աստղեր եմ մարել:
Կյանքս, որ հուշ է դարձել, հեռանալիս չանիծես.
Կյանքս կանցնի, կմարի – բայց երգս կա, կապրի դեռ:

Կյանքս կանցնի, կմարի, որպես կրակ ճահիճում՝
Աննպատակ ու տարտամ, անմխիթար ու անհույս։
Երգերիս մեջ-դու գիտե՞ս-ինձ ոչ ոք չի ճանաչում
Կարծես ուրի՜շն է երգում կապույտ կարոտը հոգուս։

Հավիտյան գոց ու անխոս՝ թափառել եմ ու լռել.
Ոչ ոք, ոչ ոք չգիտե՝ արդյոք ի՞նչ է կյանքս, ես.
Միայն գիտեն, որ կյանքում ինչ-որ երգեր եմ գրել,
Ինչպես գիտեմ, որ դու կաս, որ սիրում է մեկը քեզ:

Ես երգել եմ քո հոգին, քո ժպիտը լուսավոր,
Քո աչքերի, քո դեմքի տխրությունը սրբազան.
Կյանքս թողած անհունում-ես երգել եմ սերը խոր
Ու կարոտը թևերիս, որ երբեք քեզ չհասան…

Մոտենում է, քո՛ւյր իմ, ա՜խ, իրիկունս միգամած.
Ես ի՞նչ անեմ, որ հոգիս չհեծկլտա կարոտից.
Ինչպե՞ս, ինչպե՞ս ընդունեմ կյանքիս բաժակը քամած,
Որ ձեռքերս չդողան, որ օրերս ներե՜ն ինձ 

Գուցե՜ հանկարծ կասկածեմ, չհավատամ ինքս, ես,
Ու սուտ թվա իմ հոգուն քո կարոտը սրբազան…
– Ի՜նչ էլ լինի, քո՛ւյր իմ, քո՛ւյր, հեռանալիս չանիծե՜ս
Խե՜ղճ կարոտը թեւերիս, որ երբե՜ք քեզ չհասան…

1917թ.

Continue reading “Չարենց «Հեռացումի խոսքեր»” →
Posted in ESPAÑOL 10

Barcelona

Posted on by natalitagesyan

Mark está de viaje de negocios en Barcelona y hoy salió a visitar la ciudad. Caminó por La Rambla y se dirigió al Barrio Gótico. En la Plaza Sant Jaume observó el Palacio de la Generalitat de Catalunya y el Ayuntamiento.
Volvió a La Rambla, comió unas tapas y bebió una cerveza. Continuó hasta la Plaza de Catalunya y avanzó por el Paseo de Gràcia hasta Casa Batlló y Casa Milà, diseños de Antoni Gaudí. Se dirigió al Park Güell y tomó muchas fotografías.
Antes de volver al hotel, tomó un taxi hacia la Fuente Mágica y disfrutó de un espectáculo de agua y luces. Mark quedó sorprendido y se prometió regresar con su familia.

Continue reading “Barcelona” →
Posted in ՀԱՅՈՑ ԼԵԶՈՒ 10

Մարդը հասարակության հայելի՞ն է, թե՞ ինքնուրույն անհատ

Posted on by natalitagesyan

Ես կարծում եմ, որ մարդը և՛ հասարակության հայելին է, և՛ ինքնուրույն անհատ։ Մարդը ծնվում և մեծանում է հասարակության մեջ։ Նրա լեզուն, մտածելակերպը, սովորույթները ձևավորվում են ընտանիքի, դպրոցի, ընկերների և շրջապատի ազդեցությամբ։ Եթե հասարակությունում ընդունված է հարգանքը, ազնվությունը և աշխատասիրությունը, ապա մեծ հավանականությամբ մարդն էլ այդ արժեքներով կդաստիարակվի։ Այդ իմաստով կարելի է ասել, որ մարդը հասարակության հայելին է, որովհետև նրա վարքագիծը հաճախ արտացոլում է այն միջավայրը, որտեղ նա ապրում է։
Բայց մյուս կողմից՝ յուրաքանչյուր մարդ ունի իր բնավորությունը, իր մտածելակերպը և իր ընտրությունները։ Նույն ընտանիքում մեծացած երեխաները կարող են շատ տարբեր լինել։ Սա նշանակում է, որ մարդը միայն հասարակության հայելին չէ։ Նա կարող է ընդունել որոշ արժեքներ, իսկ որոշների հետ չհամաձայնել։ Երբեմն մարդը նույնիսկ կարող է փոխել հասարակության կարծիքը իր օրինակով։ Եթե նա համարձակ է և ունի սեփական կարծիք, կարող է պաշտպանել այն, նույնիսկ եթե բոլորը հակառակն են մտածում։
Ես կարծում եմ, որ ամենակարևորը սեփական մտածողությունն ունենալն է։ Հասարակությունը մեզ ձևավորում է, բայց վերջնական ընտրությունը մենք ենք կատարում։ Մարդը պետք է կարողանա լսել ուրիշներին, բայց նաև ունենա իր դիրքորոշումը։ Եթե նա միայն կրկնի այն, ինչ ասում են մյուսները, ապա կկորցնի իր անհատականությունը։ Իսկ եթե ամբողջովին անտեսի հասարակությունը, նույնպես դժվար կլինի, որովհետև մարդը չի կարող ապրել միայնակ։
Մարդը և՛ հասարակության հայելին է, և՛ ինքնուրույն անհատ։ Նա ձևավորվում է շրջապատի ազդեցությամբ, բայց ունի սեփական ընտրության իրավունքը։

Posted in ESPAÑOL 10

Barcelona

Posted on by natalitagesyan

Mark está de viaje de negocios en Barcelona. Hoy tuvo un día libre y salió a visitar la ciudad.

Primero, caminó por La Rambla, la calle más famosa de Barcelona, llena de gente, tiendas y restaurantes. Se dirigió al Barrio Gótico, uno de los sitios más antiguos y bellos de la ciudad. En la Plaza Sant Jaume observó dos de los edificios más importantes: El Palacio de la Generalitat de Catalunya y el Ayuntamiento.

Continue reading “Barcelona” →
Posted in ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 10

Թումանյանի «Երազը իմ կյանքում»

Posted on by natalitagesyan

Կարդալ Թումանյանի «Երազը իմ կյանքում» հոդվածը և վերլուծել։

Հուշում՝ ամեն մի պարբերություն արժանի է մեկանաբանության։

  • Ի՞նչ դեր ունեն հեղինակի ծնողները նրա աշխարհընկալման ձևավորման մեջ։
Continue reading “Թումանյանի «Երազը իմ կյանքում»” →
Posted in ԳՐԱԿԱՆՈՒԹՅՈՒՆ 10

Երազներ

Posted on by natalitagesyan

Երազները քնի ընթացքում առաջացող պատկերների, ձայների և զգացողությունների հաջորդականություն են, որոնք հիմնականում տեղի են ունենում քնի արագ փուլում։ Դրանք կարող են լինել ինչպես առօրյա իրադարձությունների արտացոլում, այնպես էլ անիրական և խորհրդավոր պատմություններ: 

Գիտական տեսանկյունից երազները բարդ նյարդակենսաբանական գործընթացների արդյունք են, որոնք տեղի են ունենում գլխուղեղի ակտիվության բարձրացման հետևանքով: Դրանք կապված են հիշողության մշակման, հույզերի կարգավորման և նյարդային համակարգի զարգացման հետ: 

Continue reading “Երազներ” →